بگيرد : ارتباط ايمان و نسبة اعتقاد ، محكمتر و قويتر و پاكتر و نورانىتر گشته ، و آلودگيها و تيرگيهاى دل بر طرف خواهد شد . حضرت رسول اكرم ( ص ) فرمود : ما جماعت أنبياء شديدترين مردم هستيم از لحاظ ابتلاءات ، و سپس گروه مؤمنين هستند ، در حال نزديكتر و شبيه تر ، و سپس نزديكتر به آنها به همين ترتيب . و كسى كه طعم ابتلاء را چشيد البته در زير توجه و سايهء مراقبت و حفظ پروردگار متعال ، هر آينه التذاذ و خوشى او بيش از آن افرادى خواهد بود كه از نعمتهاى دنيوى و خوشيهاى مادى لذت مىبرند ، و هميشه علاقه مند به اين ابتلا بوده ، و مشتاق آن خواهد بود . آرى در تحت آتشهاى ابتلا و گرفتارى و سختى ، انوار رحمت و نعمت فروزان است ، و به عكس در زير انوار نعمت و وسعت مادى آتشهاى گرفتارى و ابتلا گذاشته شده است . و در اين دو مرحله آنان كه نجات و تخلص پيدا كرده ، و نتيجهء مطلوب بگيرند ، بسيار كم هستند . و خداوند متعال بنده اى را از زمان آدم تا خاتم مورد ستايش و تعريف قرار نداده است ، مگر بعد از ابتلا و سنجيدن و آزمايش او با شدايد ، و پس از وفا و عمل او به وظايف بندگى و حقوق عبوديت . پس كرامتها و مقامات بلندى كه از جانب پروردگار متعال عطا مىشود ، در واقع نتيجه‌ها و آثار ابتلاءات اوليه است ، و بدايات و مقدماتيست كه نهايات و مراتب متأخرهء آنها ابتلاءات و سختيها و شدائد است . [ ( شرح ) ] بلا جريانهاى ناگوار و مخالف است كه در مجرى و مسير زندگى انسان پيش آمد مىكند . و چون سخن در اين مباحث و اين كتاب مربوط به سالك راه الهى و مؤمن است ، قهرا مقصود از بلا آن جريانها و پيش آمدهايى مىباشد كه در سير و سلوك انسان و در راه روحانى ديده مىشود . و چون سالك الهى در مسيرى سلوك مىكند كه برنامهء آن راه از جهت تمايلات و اعمال و افكار و اخلاق بر خلاف روش زندگى مادى است ، خواه و ناخواه